ދިވެހިރާއްޖޭގައި ހާޓް އެޓޭކާއި ސްޓްރޯކް ޖެހޭ މިންވަރު އިތުރުވަމުންދާތީ، ޑޮކްޓަރުންނާއި ސިއްހީ މާހިރުން އަންނަނީ ނުހަނު ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރަމުންނެވެ. ފުރާނައަށް ނުރައްކާވާ މި ބަލިތަކަކީ މިހާރު ރާއްޖޭގައި މީހުން މަރުވާ މައިގަނޑު ސަބަބުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ބަލިތަކެވެ. އަދި ކުރިއާ އަޅާބަލާއިރު މާ ހަގު އުމުރުފުރާތަކުގެ މީހުންނަށް މި ބަލިތައް ޖެހޭ މިންވަރު ވަނީ އިތުރުވެފައެވެ.
ހާޓް އެޓޭކާއި ސްޓްރޯކް އިތުރުވަނީ ކީއްވެ؟
ސިއްހީ މާހިރުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި، މި ބަލިތައް އިތުރުވަމުންދަނީ ފާއިތުވި އަހަރުތަކު ތެރޭގައި ދިރިއުޅުމުގެ އާދަކާދަތަކަށް އައިސްފައިވާ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުންނެވެ.
ކެއިންބުއިމުގެ ނުރަނގަޅު އާދަތަކަކީ މީގެތެރެއިން އެންމެ މުހިންމު އެއް ސަބަބެވެ. ގިނަ އަދަދަކަށް ތެލާއި، ލޮނާއި، ހަކުރު ހިމެނޭ ކާނާގެ ބާވަތްތައް ކަމަށްވާ ތެލުލި ހެދިކާ، ޕްރޮސެސްކޮށްފައިވާ ކާނާ އަދި ހަކުރު ގިނަ ބުއިންތައް ގިނައިން ބޭނުންކުރުމަކީ އާންމު ކަމެކެވެ. މީގެ ސަބަބުން ކޮލެސްޓްރޯލް މައްޗަށް ދިއުމާއި، ލޭގެ ޕްރެޝަރާއި ހަކުރުގެ މިންވަރު އިތުރުވެ، ހިތާއި ލޭހިނގާ ނާރުތަކަށް ގެއްލުން ލިބެއެވެ.
ހަށިގަނޑު ހަރަކާތްތެރިކޮށް އުޅުން މަދުވުމަކީ ވެސް ބޮޑު ކަންބޮޑުވުމެކެވެ. ގިނަ ވަގުތު އިށީނދެގެން ތިބެ އަދާކުރަންޖެހޭ ވަޒީފާތައް ގިނަވުމާއި، އެއްތަނުން އަނެއް ތަނަށް ދިއުމުގައި ސައިކަލު ބޭނުންކުރުން އާންމުވުމުގެ ސަބަބުން، ދުވަހުން ދުވަހަށް ހަށިގަނޑަށް ލިބޭ ހަރަކާތްތެރިކަން ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށްވެފައެވެ. ކަސްރަތު ނުކުރުމުގެ ސަބަބުން މީހާ މާބޮޑަށް ފަލަވުމަށް މަގުފަހިވެ، ހިތުގެ މަސައްކަތް ބަލިކަށިވެގެންދެއެވެ.
ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލުކުރުމަކީ ރާއްޖޭގައި އަދިވެސް ވަރަށް އާންމު ކަމެކެވެ. މިއީ ލޭހިނގާ ނާރުތަކަށް ގެއްލުންދީ، ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ އޮކްސިޖަން ލިބުން މަދުކޮށްދޭ ކަމަކަށްވާތީ، ހާޓް އެޓޭކާއި ސްޓްރޯކް ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު މިކަމުގެ ސަބަބުން ނުހަނު ބޮޑުވެގެންދެއެވެ.
ހަކުރުބައްޔާއި ލޭމައްޗަށް ދިއުމަކީ ރާއްޖޭގައި ވަރަށް ފުޅާކޮށް ފެތުރިފައިވާ ދެ ބައްޔެވެ. މީގެ ސަބަބުން ހަށިގަނޑުގެ އެތެރެއަށް މަޑުމަޑުން ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބެމުންދެއެވެ. މީގެއިތުރުން ވަޒީފާގެ މާހައުލާއި، މާލީ ދަތިކަމާއި، މި ޒަމާނުގެ ދިރިއުޅުމުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވާ ނަފްސާނީ ބުރަ ނުވަތަ ސްޓްރެސްގެ ސަބަބުން ލޭގެ ޕްރެޝަރު މައްޗަށް ގޮސް، ހިތަށް ބޮޑު ބުރައެއް އުފުލަން ޖެހެއެވެ.
ހިތުގެ ބަލިތަކާއި ސްޓްރޯކް ޖެހުމަށް މެދުވެރިވާ ގިނަ ސަބަބުތަކަކީ، ދިރިއުޅުމުގެ އާދަކާދަތަކަށް ބަދަލު ގެނެސްގެން ކުރިއާލާ ރައްކާތެރިވެވިދާނެ ކަންތައްތަކެއް ކަމަށް ޑޮކްޓަރުން އިރުޝާދު ދެއްވައެވެ.
އެގޮތުން ސަމާލުކަން ދެވިދާނެ ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި ތެލާއި، ލޮނު އަދި ހަކުރު މަދު، ސިއްހަތަށް ފައިދާހުރި ކާނާ ގިނަކުރުމާއި ހިނގުމާއި ބައިސްކަލް ދުއްވުން ފަދަ، ހަށިގަނޑަށް ފައިދާހުރި ކަސްރަތެއްގައި ހަފްތާ 5 ދުވަހު މަދުވެގެން 30 މިނެޓު ހޭދަކުރުމާއި ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލުކުރުމާއި، ދުންފަތުގެ އެކި ބާވަތްތަކާ ދުރުހެލިވުން ހިމެނެއެވެ. އަދި ގަވާއިދުން ސިއްހީ ޗެކަޕްތައް ހަދާ، ލޭގެ ޕްރެޝަރާއި، ކޮލެސްޓްރޯލާއި ހަކުރު ހުރި މިންވަރު ބަލަމުން ދިއުމާއި ކަސްރަތުކުރުމާއި، އެކަށީގެންވާ އަރާމު ހޯދުމާއި، ހާސްކަމާއި ފިކުރުތަކުން ދުރުހެލިވުން ވެސް ހިމެނެއެވެ.
ދެން ކުރިއަށް އޮތް މަގު
ދިވެހިރާއްޖޭގައި ހިތުގެ ދުޅަހެޔޮކަން އިތުރުކުރުމަށްޓަކައި ފަރުދީ ފެންވަރުގައާއި، އާއިލީ ފެންވަރުގައި އަދި ކަމާބެހޭ މުއައްސަސާތަކުގެ އެއްބާރުލުން އިންތިހާއަށް ބޭނުންވެއެވެ. އާންމުން ހޭލުންތެރިކުރުވުމާއި، ސިއްހަތަށް ފައިދާހުރި ކާނާ ކެއުމުގެ އާދަ އަށަގަންނުވައި، ބަލިތަކަށް ކުރިއާލާ ސްކްރީން ކުރުމަކީ އެތައް ބައެއްގެ ފުރާނަ ސަލާމަތްކުރުމަށް އެޅޭނެ މުހިންމު ފިޔަވަޅުތަކެކެވެ. މިއަދު އަޅާ ކުޑަ ފިޔަވަޅަކުން، މާދަމާ ކުރިމަތިވެދާނެ ނުރައްކާތެރި ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިކަން ހޯދައިދޭނެއެވެ.
